Kovanın Koruyucusu: Propolis

Arı ürünlerinin sağlık, besleyici ve tıbbi değerleri bilinmekte ve sağlığa olan faydaları nedeniyle uzun yıllardır kullanılmaktadır. Arı ürünleri, antiviral, antibakteriyel, antiinflamatuar, antitümoral ve antioksidan aktiviteler gibi çeşitli biyolojik özelliklere sahiptir. Proteinler, peptitler, mineraller, flavonoidler, terpenler, yağ asitleri ve fenolik bileşikler, arı ürünlerinde bulunan fizyolojik olarak aktif bileşenler arasındadır. Arı ürünleri arasında en yüksek antioksidan özelliğe sahip arı ürününün ise propolis olduğu bilinmektedir.

Propolis Nedir?

Arılar, bitkilerin yaprak, sap ve tomurcuklarından topladığı reçinemsi maddeleri, balmumu ve kendi tükürük enzimleri ile birleştirerek propolisi üretirler. Arıların kovanlarını korumak için ürettiği propolis ile, kovan duvarlarındaki boşlukların doldurulması, soğuk günlerde girişin azaltılması ve ayrıca kovana girmesi istenmeyen davetsiz misafirlerin mumyalanması ve böylece çürümelerinin önlenmesini sağlanır. Bu, propolisin neden arı tutkalı olarak da bilindiğini açıklayan bir durumdur.

Propolis, kimyasal olarak %50 bitkisel reçine, %30 mumlar, %10 uçucu ve aromatik yağlar, %5 polen ve %5 diğer organik maddelerden oluşur. Propolisin, yapısında doğal olarak bulunan flavonoidler, fenolikler, terpenler ve enzimler gibi organik bileşenler sayesinde antibakteriyel, antifungal, antiviral, antiinflamatuar, antitümoral ve antioksidan etkilere sahip olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte propolisin farklı kıta, bölge ve bitki türlerinden elde ediliyor oluşu, bileşimini birbirinden farklı kılmaktadır.

Propolis, kovandan çıktığı ham haliyle insan vücudu tarafından kullanılamamaktadır. Propolisin yapısında doğal olarak bulunan balmumu, özütleme suretiyle uzaklaştırılır ve böylelikle insan vücudu tarafından kullanılabilir sıvı formu elde edilir. Ancak özütleme sırasında kullanılan çözücüye bağlı olarak içeriğinde yer alan flavonoid ve fenolik bileşimi değişiklik gösterir. Bu sebeple doğru bir özütleme yöntemi kullanılması da önemlidir.

Anadolu Propolisinin Farkı

Anadolu coğrafyası, bulunduğu konum itibariyle endemik bitki örtüsü çeşitliliği açısından zengindir. Bu bölgeden elde edilen arı ürünleri de yüksek kalite ve besin içeriğine sahiptir. Örneğin, Anadolu propolisi Dünya’da fenolik zenginliği ve çeşitliliği açısından en değerli propolistir. Genellikle poplar (kavakgiller familyası) tipi olan, Anadolu Propolisi’nin rengi kahverengidir. Özütlendiğinde de rengi açık kahveden koyu kahveye kadar değişir.

Propolis, içeriğindeki fenolik ve flavonoid bileşenler ile antioksidan etki sağlamaktadır. Yürütülen bilimsel çalışmalar, doğal bir bağışıklık desteği olan propolisin solunum yolları hastalıkları, mide bağırsak rahatsızlıkları, ağız içi aft, yara ve uçuklar, diyabet ve kanser gibi birçok farklı hastalığın tedavisine destek olarak kullanıldığında olumlu etkileri gözlendiğini bildirmektedir.

Anadolu Propolisinin Fenolik ve Flavonoid İçeriği

Anadolu propolisinde; Kafeik asit fenetil ester, Kafeik asit, Kumarik asit, Kuersetin, Ferülik asit, Sinnamik asit, Ramnetin, Pinosembrin, Resveratrol, Apigenin, Krisin, Luteolin, Hesperidin, Hidroksibenzoik asit, Epikateşin olmak üzere antioksidan etki gösteren en az 15 farklı fenolik ve flavonoid bileşen bulunur.

Kaynaklar:

1. El-Seedi, H. R., Eid, N., Abd El-Wahed, A. A., Rateb, M. E., Afifi, H. S., Algethami, A. F., Zhao, C., Al Naggar, Y., Alsharif, S. M., Tahir, H. E., Xu, B., Wang, K., & Khalifa, S. (2022). Honey Bee Products: Preclinical and Clinical Studies of Their Anti-inflammatory and Immunomodulatory Properties. Frontiers in nutrition, 8, 761267. https://doi.org/10.3389/fnut.2021.761267
2. Przybyłek, I., & Karpiński, T. M. (2019). Antibacterial Properties of Propolis. Molecules (Basel, Switzerland), 24(11), 2047. https://doi.org/10.3390/molecules24112047
3. Pasupuleti, V. R., Sammugam, L., Ramesh, N., & Gan, S. H. (2017). Honey, Propolis, and Royal Jelly: A Comprehensive Review of Their Biological Actions and Health Benefits. Oxidative medicine and cellular longevity, 2017, 1259510. https://doi.org/10.1155/2017/1259510

PROPOLİS NEDİR? ANADOLU PROPOLİSİNİN FARKI VE FAYDALARI NELERDİR? yazısı ilk önce Aslı Elif TANUĞUR SAMANCI üzerinde ortaya çıktı.

Okul çağı çocuklarında birçok farklı enfeksiyon ile karşılaşılmaktadır. Bunların başında ise üst solunum yolu enfeksiyonları gelmektedir. Bu enfeksiyonlar; virüs veya bakteri kaynaklı olabilir. Antiviral ve antibakteriyel etkilere sahip olan ham bal, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından üst solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisine destek olarak önerilmektedir. Özellikle öksürük şiddetinin azalmasına yardımcı olur. Bunun yanında, arı sütünün ana bileşenlerinden olan 10-HDA ve royalaktin, antimiktobiyal etki gösterirken, propolisin önemli bir bileşeni olan Kafeik Asit Fenetil Ester (KAFE) ise güçlü bir anti-inflamatuardır. Bilimsel çalışmalar, propolis ve arı sütünün sinerjik etki göstererek antioksidan aktiviteyi artırdığını ve bakteriyel motiliteyi azalttığını göstermektedir. Yapılan farklı bilimsel çalışmalarda ise araştırmacılar, arı sütü ve propolisin üst solunum yolu enfeksiyonlarında tedaviye destek olarak kullanılmasını önermektedirler.

Çocukların beslenmesine güçlü anti-enflamatuvar özellikte olan arı ürünlerinin eklenmesinin yanında, kaliteli protein kaynaklarından; kırmızı et, tavuk, balık gibi besinler, kalsiyum açısından zengin; yoğurt, kefir, peynir gibi gıdalar, koyu yeşil yapraklı sebzeler ile kırmızı mor meyvelerde mutlaka olmalıdır. Ayrıca enfeksiyonlardan korunmak için sağlıklı bir bağışıklık sistemi şarttır. Antioksidanlar açısından zengin yeterli ve dengeli beslenmenin yanında, günlük sıvı alımı ve fiziksel aktivitede yine çocukların bağışıklık sisteminin güçlü olmasında büyük rol oynar.

2014 yılında Amerikan Pediatri Akademisi’nde yayınlanan, çift kör randomize kontrollü bilimsel bir çalışmada, ham balın gece öksürüğü ve uyku kalitesi üzerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmaya, 7 gündür öksürük sebebiyle hastanede yatan 130 çocuk katılmıştır. Birinci grup, deney grubu olarak belirlenmiştir ve her çocuğa, gece uykusundan 30 dakika önce, 10 g ham bal verilmiştir. İkinci grup, kontrol grubu olarak belirlenmiştir ve hiç ham bal almamıştır. Çalışmanın sonucunda, Düzenli olarak ham bal tüketen grubun Gece öksürüklerinde anlamlı derecede azalma olduğu bunun yanında, uyku kalitelerinin de düzelme olduğu tespit edilmiştir.

KaynakPaul, Ian M., et al. “Placebo effect in the treatment of acute cough in infants and toddlers: a randomized clinical trial.” JAMA pediatrics 168.12 (2014): 1107-1113.

Okul Döneminde Çocukları Enfeksiyonlardan Nasıl Koruyalım ? yazısı ilk önce Aslı Elif TANUĞUR SAMANCI üzerinde ortaya çıktı.

Covid-19 and Anatolian Propolis: A Case Report yazısı ilk önce Aslı Elif TANUĞUR SAMANCI üzerinde ortaya çıktı.

Enfeksiyonların sıklıkla yaşandığı yaz mevsiminde bağışıklık desteği olarak Anadolu propolisi kullanılmalı.

Yaz mevsiminde havuz ve denize sık girilmesiyle birlikte; sindirim sistemi enfeksiyonları, kulak, burun, boğaz enfeksiyonları, sinüzit, solunum yolu enfeksiyonları, göz enfeksiyonları, idrar yolu enfeksiyonları, deri enfeksiyonları ve mantar enfeksiyonlarında artış gözlemleniyor. Bu enfeksiyonlardan korunmak içinde bağışıklık sistemini güçlü tutmak oldukça önem taşıyor.  Bunların yanı sıra güneş yanıkları ve lekelenmeler de sık sık yaşanıyor. Benim önerim; tatilde de bağışıklığınızın hep güçlü olması için Anadolu propolisi içeren bir özütten her gün en az 20 damla tüketmenizdir. Çocuğunuza da her gün en az 10 damla vermenizdir. Bunun yanında Anadolu propolisi ve non-nano mineral çinko içeren doğal mineral filtreli güneş kremlerini güneşe çıkmadan en az 30 dk. öncesinde sürmeniz ve güneşte kaldığınız süre boyunca da saatte bir olacak şekilde yenilemenizdir.

Havuz, deniz ve güneş kaynaklı enfeksiyonlardan korunmak için antioksidanlar açısından zengin beslenmeli ve bağışıklık sistemini güçlendirmeliyiz. Özellikle; koyu yeşil yapraklı sebzeler, kırmızı mor meyveler, tam tahıllar, çiğ kuruyemişler ve baharatlar antioksidanlar açısından oldukça zengindir. Ayrıca bilimsel yayınlarda doğada bilinen en güçlü antioksidanın Propolis olduğu belirtilmektedir. Özellikle endemik bitki örtüsü açısından zengin olan Anadolu coğrafyasından elde edilen Anadolu propolisinin tüketilmesi önerilmektedir. İyi kalitede ve doğru teknoloji ile özütlenen Anadolu propolisinin içeriğinde en az 15 farklı polifenol bileşen bulunur. Bu bileşenler antioksidan, antienflamatuvar, antiviral ve antibakteriyel etki göstererek sağlığımızı desteklemektedir. Yapılan bilimsel çalışmalar, propolisin enfeksiyonel hastalıklar, sindirim sistemi hastalıkları ve cilt hastalıkları başta olmak üzere bağışıklığı etkileyen birçok durumda faydalı olduğunu ayrıca cilt sağlığını da olumlu etkilediğini gösteriyor. Son araştırmalar gösteriyor ki propolis cilt hasarı, yara ve kırışıklıklar üzerinde de destekleyici etkileri mevcut. Propolis, dokularda birikimi zararlı olan serbest radikallerin temizlenmesini sağlayarak güneşin zararlı ışınlarına bağlı cilt yaşlanması ve doğal yaşlanma sürecinin önüne geçmeye destek olur. Gördüğünüz gibi propolisin hem beslenmeye hem de vücudumuzun bariyeri olan cildimize faydaları oldukça yüksektir. Bu faydaları görebilmemiz için propolisin doğru özütlenmesi ve tüketiciye sunulması gerekiyor. Önerim patentli teknoloji ile özütlenen saf Anadolu propolisinin destek olarak kullanılması olacaktır. Sözleşmeli arıcılık modeli ile üretilen, gerekli sertifikasyonlara sahip ürünlerin tüketilmesidir. Doğal cilt bakım ürünleri ve güneşten koruyucu kremlerden de faydalanabilirsiniz. Bu formüllerin özellikle kimyasal filtre yerine doğal mineral filtreye sahip olmasına dikkat edilmelidir. Burada da formüllerin kimyasal madde içermemesi ve temiz içeriklere sahip olması çok önemlidir.

Havuz ve Deniz Enfeksiyonlarından Anadolu Propolisi ile Korunun yazısı ilk önce Aslı Elif TANUĞUR SAMANCI üzerinde ortaya çıktı.

Arı Ekmeği Nedir?

Arı ekmeği ,polenin dış zarının arının kendi enzimleriyle sindirilip bütün besin içeriğinin açığa çıkmış tamamen doğal bir arı ürünüdür. Kısaca polenin fermente halidir. Enzimlerle polenin dış zarının parçalanması bir fermentasyon işlemi olup, bu fermentasyonda yararlı bakteriler gelişmektedir. Bileşiminde bulunan Lactobacillus bakterileriyle doğal probiyotik bir gıdadır. Arı ekmeği, protein; E, C ve B grubu vitaminler; potasyum, kalsiyum, magnezyum, çinko, demir, manganez ve fosfor mineralleri açısından zengin doğal bir arı ürünüdür. Yaklaşık %35 oranında protein içerir. Ayrıca arı ekmeği, içerdiği faydalı probiyotik mikroorganizmalar sayesinde sindirim sistemini düzenlemeye ve bağışıklık sistemini desteklemeye yardımcı olur.
Yapılan çalışmalar arı ekmeğinin antioksidan ve antimikrobiyal özelliklerinin yanı sıra, kolesterol ve kan basıncı seviyelerinin düzenlenmesine yardımcı olduğunu göstermektedir. Çocukların büyüme ve gelişmesine yardımcı olarak beslenmeye dahil edilebilecek önemli bir destektir. Doğal probiyotik özellikte olduğu için mide ve bağırsak sağlığını düzenler. İnfertilite (doğurganlık) tedavisine destek olarak tüketilmesi önerilmektedir.

Arı Ekmeği Nasıl Tüketilir?

Yetişkinlerin günde 2 tatlı kaşığı, çocukların ise günde 1 tatlı kaşığı arı ekmeği tüketmesi önerilir. Doğrudan, ılık veya soğuk yiyecek ve içeceklere de ilave edilerek tüketebilir.

Bilimsel Çalışmalarda Anadolu Arı Ekmeği

2021 yılında Marmara Üniversitesi’nde yapılan bilimsel çalışmada, Anadolu arı ekmeğinin besin bileşimi ve antioksidan kapasitesi, literatürde yer alan diğer arı ekmeği ürünleri ile karşılaştırılmıştır. Çalışmada Anadolu arı ekmeğinin; biyoyararlanımı, toplam antioksidan kapasitesi, fenolik ve flavonoid içeriği değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda; Anadolu arı ekmeğinin, diğer ülkelerdeki arı ekmeği ürünlerine kıyasla demir ve çinko mineralleri açısından daha zengin olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca Anadolu arı ekmeğinin antioksidan içeriğinin de daha yüksek olduğu belirtilmiştir.

Kaynak: Beykaya, M., Tanuğur Samancı, A., Samancı, T., Önder, E., Uzun, E. & Tosun, F. (2021). Investigation of Nutritional and Antioxidant Properties of Anatolian Bee Bread. Journal of Apicultural Science,0(0) -. https://doi.org/10.2478/jas-2021-0017
Kieliszek, Marek, et al. “”Pollen and bee bread as new health-oriented products: A review.”” Trends in Food Science & Technology 71 (2018): 170-180.

Anadolu Arı Ekmeğinin Zengin Besin İçeriği ve Probiyotik Özelliği yazısı ilk önce Aslı Elif TANUĞUR SAMANCI üzerinde ortaya çıktı.

ANADOLU PROPOLİSİNİN COVID-19’A KARŞI KORUYUCU ETKİNLİĞİ

2021 yılında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Acil Tıp kliniklerinde yürütülen bilimsel araştırmada, Anadolu propolisi tüketiminin COVID-19 virüs bulaş riski yüksek olan sağlık çalışanlarında koruyucu etkinliği değerlendirilmiştir. 209 sağlık çalışanının (doktor, hemşire, tıbbi sekreter) katıldığı bu araştırma 1 ay sürmüştür ve katılımcılara günde 2 kez 20 damla Anadolu propolisi verilmiştir. Çalışmanın sonucunda, COVID-19 enfeksiyonuna karşı Anadolu propolisi kullanımının %98 oranında koruyuculuk sağladığı tespit edilmiştir.

Kaynak:

Ozlem Bilir, enes guler and Abdullah Osman Kocak et al. Evaluation of the Effect of Anatolian Propolis on Covid-19 in Healthcare Professionals. ScienceOpen Preprints. DOI: 10.14293/S2199-1006.1.SOR-.PPZR1OD.v1

Anadolu Propolisinin Covid-19’a Karşı Koruyucu Etkinliği yazısı ilk önce Aslı Elif TANUĞUR SAMANCI üzerinde ortaya çıktı.

Anadolu Propolisi, D3 ve K2 Vitaminlerinin Kalp Sağlığındaki Önemi

Pandemide artan propolis tüketiminin yanında vitamin ve mineral desteklerinin kullanımı da ciddi oranlarda arttı. Bağışıklığımızı güçlendirmek ve kalp sağlığımızı desteklemek için sağlıklı beslenme düzenimize destek olarak Anadolu propolisi, D3 ve K2 vitaminlerini dahil edebiliriz. D ve K vitaminlerinin bir arada çalışarak kalsiyum ve fosforun normal emilimini; buna bağlı olarak kemik ve kalp sağlığını destekliyor. Propolis de güçlü antioksidan kapasitesiyle, bu iki vitaminin işlevine destekçi oluyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre; ölüm nedenlerinin başında kardiyovasküler hastalıklar gelmektedir. K2 vitamini; vücutta pıhtılaşma faktörleri, kemiklerde bulunan osteokalsin proteini ve damar duvarı yapısındaki protein gibi birçok proteinin yapısında bulunur. D ve K vitaminleri birlikte çalışarak, kanda kalsiyum dengesinin korunmasına yardımcı olur. Özellikle; K2 vitamini kalsiyumun damar ve böbrek gibi dokularda birikmesini azaltarak damarların kireçlenmesini önlemeyi yardımcı olur.
Bu sebeple; K2 vitamini kalp sağlığı açısından kritik önem taşır. Propolis ise antienflamatuvar özelliğiyle kalp ve damar sağlığı dostu doğal bir besin ögesidir. Bilimsel araştırmalar incelendiğinde, propolis ve yapısındaki fenoliklerin antienflamatuvar etkiye sahip olduğu; kalp sağlığı üzerinde olumlu etki gösterdiği gözlenmiştir. Bilimsel araştırmalar, propolis, D3 ve K2 vitaminlerinin kalp sağlığını destekleyici bileşenler olduğunu bildirmektedir.

Bilimsel Çalışmalar Ne Söylüyor?

2020 yılında Wageningen Üniversitesi’nde yapılan bilimsel araştırmada, D3 ve K2 vitaminlerinin beraber alımının COVID-19 ölüm oranlarınının azaltılmasına potansiyel katkısı araştırılmıştır. Yapılan son klinik çalışmalar, D3 vitamini alan COVID-19 enfeksiyonlu hastaların ölüm oranlarının daha düşük olduğunu göstermektedir. Ayrıca D3 vitamini desteğinin antienflamatuvar mekanizmalarda rol aldığı ve savunma sistemimizde rol alan interlökin 10’un artışını sağladığı bilinmektedir. Düzenli olarak D3 vitamini desteğinin kalsiyum yüksekliğine sebep olacağı ve buna bağlı olarak K2 vitamini yetersizliğine yol açacağı bildirilmiştir. Araştırmacılar, enfeksiyona bağlı ölüm sıklığının azaltılmasında D3 vitamini desteği kullanılırken, Arterioskleroz (Damar Sertliği) ve Osteoporoz (Kemik Erimesi) gibi yan etkilerin önüne geçmek amacıyla K2 desteğini şiddetle tavsiye etmektedir. Bu anlamda güçlü bir antiviral ve antienflamatuvar olan Anadolu propolisinin yanında D3 ve K2 vitaminlerinide beslenmeye dahil edilmesi, kemik, kalp ve damar sağlığımızı desteklemek adına önemli bir adım olacaktır.

Kaynaklar:

1. Suna, Gülen, and Aylin Ayaz. “K vitamininin Kardiyovasküler Sağlık Üzerine Etkisi: Güncel Yaklaşımlar.” Beslenme ve Diyet Dergisi 45.1 (2017): 61-69.
2. Küşümler, Aylin Seylam, and Ayça Çelebi. “Propolis ve Sağlık Üzerine Etkileri.” Akademik Gıda 19.1 (2021): 89-97.
3. Goddek, Simon. “Vitamin D3 and K2 and their potential contribution to reducing the COVID-19 mortality rate.” International Journal of Infectious Diseases 99 (2020): 286-290.

Anadolu Propolisi D3 ve K2 Vitaminlerinin Kalp Sağlığındaki Önemi yazısı ilk önce Aslı Elif TANUĞUR SAMANCI üzerinde ortaya çıktı.

Propolis kovandan çıktığı ham haliyle tüketilebilir özellikte değildir. Kovanda balmumu ile karışık halde, oldukça sert bir üründür. Propolisin %50’den fazlası reçinemsi maddelerden yani antioksidan bileşenlerden oluşur. Kalan kısmının da büyük bir bölümünü balmumu oluşturmaktadır. Bu haliyle vücudumuz propolisi yeterince sindirememektedir. Dolayısıyla propolisin biyoyararlılığını arttırmak ve insan tüketimine uygun hale getirmek gereklidir. Bunun için mutlaka uzmanlar tarafından uygun koşullarda ekstraksiyon yani özütleme işlemi yapılmalıdır. Bu özütleme aşamasında propolisin içerisindeki balmumu ve diğer safsızlıklar ayrıştırılarak, ona antimikrobiyal, antioksidan vb. özellik kazandıran yararlı bileşenler ekstrakte edilir. Uygun koşullarda işlenmediği takdirde propolisin biyolojik aktivitesi ve sağlık etkilerinden bahsetmek söz konusu değildir.

Gerçek propolisi analiz yapmadan ayırt etmek mümkün değil. Ben 2010 yılında oğlumun bağışıklık sorunu için propolis ve arı sütünü araştırdığımda bu ürünlerin ülkemize çoğunlukla Çin’den ithal edildiğini öğrendim. Çin’den gelen ürünlerde katkı kalıntı sorunları mevcut, saf değiller. O dönemde oğluma vermeden önce ürünleri alıp kendi laboratuvarımda da analiz ettim. Çin propolislerine ağaçların yaprak, sap ve tomurcuklarının toz haline getirilerek katılmış olduğunu gördüm. Ayrıca, maltodekstrin, silikon dioksit, çeşitli boyar maddeler gibi dolgu ve katkı maddeleri ile propolisi çoğaltabiliyorlar. Bunlar alerjik etki yapabiliyor. Maalesef ürün etiketleri doğru değil ve gerçek içeriği beyan edilmiyor. Bu anlamda tüketici aldatılıyor. Bu tarz ithal ürünlerin sağlığa zararlı etkileri mevcut. Propolis adı altında satılan pek çok üründe propolis namına bir şey yok. Bu anlamda propolisin menşei ve üretim sonrası uygun koşullarda ekstrakte edilmesi çok önemli…Ben, İstanbul Teknik Üniversitesi’nde gerçekleştirdiğimiz çalışmalarda Anadolu propolisinin diğer ülkelerde üretilen propolislerle karşılaştırıldığında çok özel bileşenler içerdiğini ve buna bağlı olarak antibakteriyel, antioksidan etkilerinin çok yüksek olduğunu gördüm. Bunlara diğer yazılarımda genişçe yer vereceğim. Sonuç olarak propolis oldukça hassas bir konu. Tüketicilerin bu konuda bilinçli olması gerekiyor…

Propolis Nedir? yazısı ilk önce Aslı Elif TANUĞUR SAMANCI üzerinde ortaya çıktı.