Bağışıklık Güçlendirmek için propolis

Bağışıklık sistemi (immün sistem), enfeksiyonlara karşı direnci sağlayan hücreler topluluğudur. Hastalıklara karşı koruma sağlayan, patojenleri (hastalığa neden olan her türlü organizma) tanıyıp onları yok eden, kısacası vücudu yabancı ve zararlı maddelere ve mikroorganizmalara karşı koruyan bir sistemdir.

Güçlü bir bağışıklık sistemi için;

Sağlıklı bir beslenme planı oluşturmak ve bu planı günlük rutin haline getirmek çok önemli. Yeterli ve dengeli bir beslenme planının; %12-15’i proteinlerden, %55-60’ı karbonhidratlardan ve %25-30’u yağlardan (Doymuş yağ asitleri < %10.0, Trans-yağ asitleri %1.0, Çoklu doymamış yağ asitleri ≤ %10) sağlanmalıdır. Tabi bu dengeyi oluştururken rafine şeker, ilave yağ, koruyucu ve katkı maddesi içeren gıdalardan kaçınılmalıdır. Tüketeceğiniz gıdalar; antioksidanlardan, A, D, E, K, C ve B grubu vitaminlerinden, magnezyum, çinko, selenyum ve demir gibi minerallerden zengin besinler olmalıdır.

Peki bu besinler nelerdir?

Amerikan Sağlık Örgütü’nün verilerine göre; günlük antioksidan ihtiyacının karşılanması için sağlıklı bir yetişkin günde, 5-6 porsiyon taze sebze meyve ve 6-11 porsiyon ise tam tahıl tüketmelidir.  Peki her gün bu miktarda meyve sebze ve tam tahıl tüketebiliyor muyuz? Gerçekte günlük yoğun koşturma tempomuzda bu kadar yoğun beslenmemiz mümkün olmuyor. O halde ne yapmalıyız? Antioksidan açısından çok zengin gıdaları günlük beslenmemize dahil etmeliyiz. Bu gıdalar neler? Bilinen en güçlü doğal antioksidan  propolis.  Propolis nardan 80 kat daha güçlü antioksidan. Günde 20 damla tüketerek antioksidan ihtiyacımızın bir kısmını karşılayabiliriz. Tabi ki zencefil, zerdeçal, soğan, sarımsak, koyu yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, brokoli) ve kırmızı mor meyveleri de (böğürtlen, yaban mersini, çilek) unutmamak lazım…

Propolis

Propolis, arıların bitkilerin yaprak, sap ve tomurcuklarından topladıkları güçlü antiviral, antibakteriyal, antifungal ve antioksidan etkilere sahip tamamen doğal bir arı ürünüdür. Propolis kovanda hangi görevi görüyorsa, doğru işlendiği takdirde insan vücudunda da aynı etkileri gösterir. Virüs ve bakterileri yok ederek vücudun hastalıklarla savaşmasına yardımcı olur. Propolis detoks etkisi ile vücuttaki bozulmuş hücreleri, kanser hücrelerini, toksinleri, virüs ve zararlı bakterileri vücuttan uzaklaştırır. Düzenli tüketimde vücudu zamanla daha sağlıklı ve zinde hale getirir. Metabolizmayı dengeler ve vücudun kandaki oksijenden yararlanma düzeyini artırarak hücrelerin daha iyi beslenmesini de sağlar. Böylece daha iyi beslenen hücreler ile vücutta sağlıklı ve canlı hücre sayısı artış gösterir.

Antioksidanlar Sitokin Fırtınasını engelleyebilir mi?

Bilimsel çalışmalara göre bu sorunun cevabı evet. Çünkü sitokin fırtınası bir yangı yani enflamasyon durumu. Antioksidanlar ise aynı zamanda güçlü birer antienflamatuvar. Bir çok bilimsel çalışmada, doğal antioksidanların vücutta enflamasyona yol açan sitokinleri yani iltihabı azalttığı gösterilmiş. 2003 yılında Almanya’da Otto Von Guericke Üniversitesi’nde yapılan bilimsel çalışmada, propolis ve bileşenlerinin, insan hücrelerinde enflamasyona yol açan sitokinlerin üretimini baskılarken, bağışıklık hücrelerinin artmasını sağladığı gösterilmiştir.  Bu çalışmada, propolis özütlerinde bulunan hesperidin, quercetin ve kafeik asit fenetil ester (KAFE) bileşenlerinin, insan bağışıklık hücresi fonksiyonları üzerindeki etkileri detaylı olarak araştırılmıştır. Sonuç olarak, incelenen propolis bileşenlerinin, enflamasyona yol açan sitokin türlerini baskıladığı ve lenfositler üzerinde düzenleyici etki gösterdiği tespit edilmiştir. Bu veriler, propolisin bağışıklık sistemini düzenleyici bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Çalışma sonucunda, araştırmacılar propolisin immünoregülatör (bağışıklığı dengeleyici) etkisiyle, güçlü ve doğal bir antienflamatuar (vücutta iltihap azaltıcı) özellikte olduğunu belirtmişlerdir.

Tüm bunların yanında güçlü bir bağışıklık için;

Alkol ve sigaradan uzak durulmalı, düzenli ve yeterli uyunmalı (günde ortalama 7-8 saat), yeterli su tüketilmeli, (günde ortalama 2-2,5 Lt.), kişisel hijyene dikkat edilmeli, düzenli fiziksel aktivite yapılmalıdır. Çünkü bağışıklık sistemi oksidatif hasara (bedenin normal metabolik faaliyetleri ile ürettiği hücre atıklarına) önemli derecede hassastır ve optimal fonksiyon gösterebilmesi için yeterli düzeyde korunmaya ihtiyacı vardır.

Kaynaklar:

Maggini S, Wintergerst E, Beveridge S, Hornig D, Selected vitamins and trace elements support immune function by strengthening epithelial barriers and cellular and humoral immune responses, British Journal of Nutrition (2007), 98, Suppl. 1, S29–S35

Ansorge S, Reinhold D, Lendeckel U, Propolis and Some of its Constituents Down-Regulate DNA Synthesis and Inflammatory Cytokine Production but Induce TGF-B1 Production of Human Immune Cells, Z. Naturforsch. 580-589 (2003).

Bağışıklığımızı Güçlendirmek İçin Neler Yapmalıyız? yazısı ilk önce Aslı Elif TANUĞUR SAMANCI üzerinde ortaya çıktı.

En son çıkan koronavirüs (COVID-19) salgını ise 100’den fazla ülke tarafından teyit edilmiş ve küresel olarak Çin’de 3100, diğer ülkelerde ise 484 ölümle birlikte, toplam 105.586 vakaya ulaşmıştır (03/08/2020). Hastalığın kontrolü sağlık otoriteleri için bir sorun teşkil etmekte ve dünya çapında yayılmasının nasıl kontrol edilebileceği sorusu endişe yaratmaktadır.

Virüse karsi bir aşı üretmek için kapsamlı araştırmalar yapılırken, henüz viral enfeksiyona karşı etkili olduğu bilinen bir antibiyotik yoktur. Bu nedenle, koronavirüs ile bağışıklık sistemi arasındaki etkileşimin daha iyi anlaşılmasına ihtiyaç vardır. Journal of Medical Virology’de yakın zamanda yayınlanan bir bilimsel makalede, koronavirüs enfeksiyonu altındaki bağışıklık sistemi reaksiyonlarının önemini vurgulanmış ve koronavirus kaynaklı enflamasyon reaksiyonlarının özelliklerinden bahsetmistir. Yazarlar, Koronavirus pnömoni vakalarında, hücre ve sıvıların birikmesinden sorumlu olan sitokin üretimini ve oluşan inflamasyonu önlemenin önemini vurgulamıştır. Yazarlar ayrıca, bağışıklık savunmasından ödün vermeden bir bağışıklık tepkisinin nasıl engellenebileceğinin henüz net olarak tanımlanmadığını belirtmişlerdir.

Öte yandan, grip-soğuk algınlığı semptomlarının (şiddetli yorgunluk, baş ağrısı, titreme, kas ağrıları, ateş ve hafif öksürük) bronşitler ve makrofaj hücreleri tarafından sitokinlerin açığa çıkması ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Piyasada bulunan birçok yaygın ilaca ek olarak, bazı doğal bitkiler ve takviyeler, diğer ilaçlara benzer mekanizmalar ile grip virüslerini inhibe edebilir ve hücreler tarafından üretilen sitokinleri azaltabilir. Bağışıklık sistemini etkili bir şekilde destekleyen doğal ilaçlardan biride propolistir. Propolis, bağışıklık siteminin yeterli olmadığı durumlarda kullanılabilen, bağışıklık sistemini güçlendirmek için alternatif bir yoldur. Hem anti-influenza hem de anti-inflamatuar özellikler gösteren bir moleküler yapıya sahip en popüler doğal arı ürünlerinden biridir.

Bu özellikler, kafeik asit fenetil ester (CAPE), kumarik asit, klorojenik asit ve apigenin dahil olmak üzere, içeriğindeki polifenoliklere bağlıdır. Bu nedenle, propolis, influenza virüsünün hem kendisine karşı, hemde sitokin reaksiyonlarından dolayı oluşan inflamasyona karşı etkilidir. Bu maddelerin, birçok bilimsel çalışmada, sitokin reaksiyonlarında yer alan bazı inflamasyon yollarını etkileyerek immünomodülatör bir etkiye sahip olduğu gösterilmiştir. COVID-19 enfeksiyon vakalarının mevcut istatistiksel analizleri, ilk semptomun ortaya çıkmasından ölüme kadar geçen ortalama gün sayısının 14 gün olduğunu göstermektedir.  Ancak bu süre 70 yaş ve üstü kişilerde (11.5 gün) gençlere göre daha kısadır. Mevcut verilere dayanarak, ilk ölümler çoğunlukla yaşlılarda meydana gelmiş ve bu şekilde hastalık daha hızlı ilerlemiştir. Her ne kadar bilimsel çalışmaların COVID-19 enfeksiyonu ile bağışıklık arasındaki etkileşimi açıklığa kavuşturması gerekse de,  bağışıklık sistemimize destek olmak adına propolis’i beslenmemize dahil etmek iyi bir fikirdir.

Kaynaklar:

CDC, 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/locations-confirmed-cases.html (03/08/2020).

WHO, 2020. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports/(03/08/2020).

Wang, W., Tang, J. and Wei, F., 2020. Updated understanding of the outbreak of 2019 novel coronavirus (2019‐nCoV) in Wuhan, China. Journal of Medical Virology, DOI: 10.1002/jmv.25689.

Li, G., Fan, Y., Lai, Y., Han, T., Li, Z., Zhou, P., Pan, P., Wang, W., Hu, D., Liu, X. and Zhang, Q., 2020. Coronavirus infections and immune responses. Journal of Medical Virology, 92: 424– 432.

Adachi, T., Yoshikawa, S., Tezuka, H., Tsuji, N.M., Ohteki, T., Karasuyama, H. and Kumazawa, T., 2019. Propolis induces Ca2+ signaling in immune cells. Bioscience of microbiota, food and health, pp.19-011.

Al-Hariri, M., 2019. Immune’s-boosting agent: Immunomodulation potentials of propolis. Journal of family & community medicine, 26(1), p.57.

Brayden H, and David D B. Anti-Influenza Nutraceuticals: Antiviral and Anti-Inflammatory Effects. Adv Complement Alt Med. 4(3). ACAM.000590.2019.

Takeda, K., Nagamatsu, K. and Okumura, K., 2018. A water-soluble derivative of propolis augments the cytotoxic activity of natural killer cells. Journal of ethnopharmacology, 218, pp.51-58.

Chan, G.C., Cheung, K.W., Sze, D.M., 2013. The immunomodulatory and anticancer properties of propolis. Clin. Rev. Allergy Immunol. 44, 262–273.

Koronavirüsler ve Bağışıklık Sistemi yazısı ilk önce Aslı Elif TANUĞUR SAMANCI üzerinde ortaya çıktı.