Propolis insanların dikkatini tıbbı açıdan binlerce yıl önce çekmiş ve bu doğal ürün eski çağlarda Avrupa ve Kuzey Afrika’ da, Mısır, Yunan ve Romalılarca ya çeşitli hastalıkların tedavisinde ya da etkilerinin azaltılmasında yaygın olarak kullanılmıştır. Propolis ilk kez Yunanlılar tarafından keşfedilerek doğal bir antibiyotik olarak kullanılmıştır.

Geleneksel tıpta yaygın kullanım alanı olan propolis, modern tıpta çoğunlukla sentetik ilaçların kullanılmasıyla önemini yitirmiştir. Ancak, son 20 yıl içerisinde sentetik ilaçların yan etkilerinin ortaya çıkması ve hastalık etmenlerinin bu ilaçlara karşı dirençli hale gelmesi sonucu doğal ilaçların kullanımına karşı eğilim artmıştır.

Propolis, çeşitli bitkilerin yaprak, tomurcuk, kabuk ve benzeri kısımlarından işçi arılar tarafından toplanan, reçineli ve mum kıvamında olan, keskin ve güzel kokulu, suda erimeyen, oda sıcaklığında yarı katı halde bulunan bir maddedir. Arı bu maddeyi, polenle ve başı ile toraksı arasında bulunan bezlerden salgılamış olduğu aktif enzimlerle karıştırmaktadır. Propolisin rengi ve fiziksel özellikleri kaynağına göre değişmekte ve kovanda arılar tarafından çeşitli amaçlar için kullanılmaktadır. Arılar propolisi kovan iç yüzeyinin kaplanması, yarık ve çatlakların kapatılması, peteklerin kenarlarının sertleştirilip onarılması, yaz sonunda çerçevelerin bağlanması, kovan giriş deliğinin kolaylıkla savunacakları duruma getirilmesi, petek gözlerinin ana arı yumurtlamadan önce temizlenip cilalanmasını sağlamak amacıyla kullanmaları yanında, bazen kovanın dip tahtasında propolisi merdiven gibi kullanarak çerçevelere kadar çıkmak amacıyla kullanırlar. Aynı zamanda kovan içerisine giren taşıyamayacakları kadar büyük canlıları da propolis ile mumyalayarak bir enfeksiyon kaynağı oluşturmasını önlerler. Kovan içerisinde kapalı bir ortamda 50.000-80.000 ergin arı, bir o kadar da yavru (yumurta, larva, pupa) bulunmasına, kovan içi sıcaklığının (34 °C) ve rutubetin (%40-65) de virüsler, bakteriler ve funguslar için çok ideal bir ortam oluşturmasına rağmen propolis koruyucu özelliğinden dolayı bu hastalık etmenleri üreme imkanı bulamamaktadır.

2004 yılında, Japonya Tohoku Eczacılık Üniversitesi’nde yapılan bir çalışmada, propolisin histiyositik lenfoma hücreleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda, propolisin lenfoma hücreleri üzerine antitümör etki gösterdiği, tümör hücrelerinin gelişmesini engellediği ortaya konulmuştur. Ref: Aso, K., Kanno, S., Tadano, T., Satoh, S., ve Ishikawa, M. 2004. Inhibitory effect of propolis on the growth of human leukemia U937. Biological and Pharmaceutical Bulletin 27(5): 727-30.

Propolis & Prostat Kanseri

2007 yılında Amerika’da Sağlık Bilimleri Üniversitesi ve Brezilya’da Campinas Eyalet Üniversitesi tarafından yapılan çalışmada, propolis ekstraktlarının metastaz ve tümör kaynaklı prostat kanseri hücreleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda, propolis ekstraktlarının prostat kanseri hücrelerinin çoğalmalarını önemli derecede engellediği ortaya konulmuştur.

Li, H., Kapur, A., Yang, J.X., Srivastava, S., McLeod, D.G., Paredes-Guzman, J.F., Daugsch, A., Park, Y.K ve Rhim, J.S. 2007. Antiproliferation of human prostate cancer cells by ethanolic extracts of Brazilian propolis and its botanical origin. International Journal of Oncology 31(3): 601-6.

Propolis & Kolon Kanseri

2015 yılında Yeni Zelenda’da yapılan bir çalışmada propolisin gastrointestinal sistemi sağlığı üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda propolisin içerisinde yer alan bazı fenolik bileşenlerin (pinocembrin, pinobanksin-3-O-acetate, tectochrysin, dimethylallyl caffeate, 3-methyl-3-butenyl caffeate, benzyl ferulate ve benzyl isoferulate) gastrointestinal kanser hücre dizileri (HCT-116 kolon kanseri, KYSE-30 özofajiyal squamöz kanseri ve NCI-N87 mide kanseri) üzerine anti proliferatif yani hücre çoğalmasını engelleyici etki gösterdiği belirlenmiştir.

Catchpole, O., Mitchell, K., Bloor, S., Davis, P. ve Suddes, A. 2015. Antiproliferative activity of New Zealand propolis and phenolic compounds vs human colorectal adenocarcinoma cells Fitoterapia 106: 167-174.

Propolis & Meme Kanseri

2012 yılında, İstanbul Üniversitesi tarafından yapılan çalışmada, in vitro koşullarda hücre kültürü yöntemleri kullanılarak, propolisin meme kanseri hücreleri üzerine KANSERİ YOK EDİCİ etkileri araştırılmıştır. Çalışmada Brezilya, Çin, Arjantin ve Türkiye olmak üzere 4 farklı ülkede üretilen propolisler kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, Türkiye’de üretilen ANADOLU PROPOLİSİNİN kanser hücreleri üzerine en etkili sonucu verirken, bir diğer önemli bulgu da sağlıklı hücrelere hiçbir zarar vermemesi olmuştur.

Saygılı, N., Timirci-Kahraman, Ö., Kısakesen, H.İ., Yılmaz, E., Yılmaz-Aydoğan, H., Bilgiç, S., Öztürk, T., Seyhan M.F., Eronat, A.P., Tüzüner, M.B. ve Öztürk, O. 2016. Farklı Coğrafik Orijinli Propolislerin MCF7 Meme Kanseri Hücrelerindeki miRNA Ekspresyon Profiline Etkileri, IV. Multidisipliner Kanser Kongresi, BURSA, TÜRKIYE, 13-16 Aralık 2012, ss.1-1

Propolis & Diyabet

Zhejiang ve Rhodes Üniversiteleri tarafından gerçekleştirilen ve 2005 yılında yayınlanan bilimsel çalışmada, propolisin Diabetes Mellitus (Diyabet) hastalığı üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda, propolisin kan şekerini kontrol edici, glikoz ve kan lipit metabolizmasını düzenleyici, dolayısıyla lipit peroksidasyonunu azaltıcı ve serbest radikalleri temizleyici etki gösterebildiği belirlenmiştir (1). 1. Fuliang, H.U., Hepburn, H.R., Xuan, H., Chen, M., Daya, S. & Radloff, S.E. Effects of propolis on blood glucose, blood lipid and free radicals in rats with diabetes mellitus. Pharmacological Research 51(2): 147-152.

Propolis & Tırnak Mantarı

Ayak mantarı enfeksiyonu (Tinea pedis interdigitalis), ayak parmaklarının arasında oluşan ve dünya nüfusunun %70’inde görülen yaygın bir rahatsızlıktır. 2012 yılında Japonya’da Kochi Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bilimsel araştırmada, propolisin ayak mantarı enfeksiyonu üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışmada propolisin etanol ekstraktı 7 hasta üzerinde lokal olarak uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda, propolisin antifungal aktivite gösterdiği, ayak mantarı enfeksiyonunu 2 hafta içerisinde iyileştirdiği ve T. rubrum kaynaklı enfeksiyonlarda mantar tedavisine destek olarak kullanılabileceği belirtilmiştir (1). 1. Ngatu N.R., Saruta, T., Hirota, R., Eitoku, M., Luzitu, N.S., Muzembo, B.A., Matsui, T. & Sunganuma, N. 2012. Brazilian green propolis extracts improve Tinea pedis interdigitalis and Tinea corporis. The Journal of Alternative And Complementary Medicine 18(1): 8-9.